OUTOFPAPUA database: Lexicons of the West Papuan language area

‘game whereby the players are not allowed to look at each other at the same time’; ‘na stuivertje wisselen gespeeld spel, waarbij men elkaar niet tegelijk mag aankijken’

‘spark, sparks’; ‘vonk, vonken’

‘glowing piece of wood used to illuminate one's path’; ‘zwaaihout, gloeiend hout om weg te belichten’

‘soot’; ‘roet’

‘surf, ride on surf’; ‘op branding rijden’

‘fish with torch’; ‘vissen met fakkel’

‘hear, understand’; ‘horen, verstaan’

‘go in search of, sneak after, hunt without dogs, look at’; ‘speuren, besluipen, jagen zonder honden, aankijken’

‘get food from another place, load a canoe’; ‘voedsel halen in een andere plaats, een prauw beladen’

‘leg (body part)’; ‘been (lichaamsdeel)’

‘shin’; ‘scheen’

‘ankle’; ‘enkel’

‘footprint’; ‘voetstapspoor’

‘lame’; ‘kreupel’

‘leg tendons’; ‘beenpezen’

‘fall asleep (of leg)’; ‘slapen van been (door wori getroffen)’

‘sole of the foot’; ‘voetzool’

‘knee’; ‘knie’

‘exclamation of pain, fright’; ‘uitroep van pijn, schrik’

‘ankle joint’; ‘enkelgewricht’

‘rub (of the foot)’; ‘wreef van de voet’

‘toe’; ‘teen’

‘tibia, shinbone’; ‘scheenbeen’

‘pincer of crab’; ‘schaar van een krab’

‘heel’; ‘hiel’

‘fall asleep, go numb (of the leg)’; ‘slapen van het been’

‘small red cannna plant, round fruits of the canna plants’; ‘kleine rode canna, de ronde vruchtjes daarvan’

‘bunch of bananas’; ‘bananentros’

‘tree, wood’; ‘boom, hout’

‘crossbeam (in canoe or sago rinsing trough)’; ‘dwarshout in prauwlichaam, dwarsblak, ook in sagobezinkbak’

‘young trees’; ‘jonge boompjes’

‘wedge’; ‘wig’

‘crossbeam (with a swing to sit on)’; ‘dwarshout (bij schommel om op te zitten)’

‘pole, post’; ‘paal, stijl’

‘attachment on fore and/or aft prauw’; ‘opzetstuk op voor- en/of achterprauw’

‘hornbill’; ‘jaarvogel’

‘prong, bent pieces of wood in the canoe’; ‘gaffel, kniehouten in de prauw’

‘tree stump’; ‘boomstronk’

‘magic in order to get a woman’; ‘tovermiddel om vrouw te krijgen’

‘wooden handle (e.g. of bailing bucket)’; ‘houten handvat (bijv. van hoosvat)’

‘beam that connects the house styles from above’; ‘balk die de huisstijlen van boven verbindt’

‘driftwood, fallen tree’; ‘drijfhout, omgevallen boom’

‘rotten wood’; ‘rot hout’

‘bent slat that binds the ura's from above’; ‘gebogen lat, die de ura's van boven verbindt’

‘araucaria’; ‘araucaria’

‘magic to change the wind direction’; ‘tovermiddel om wind te bezweren’

‘wooden coasters, under box, etc.’; ‘houten onderleggers, onder kist e.d.’

‘wooden or bamboo fork’; ‘vork van hout of bamboe’

‘pointed crossbeam in a canoe to which the back feet of the mast are attached’; ‘gepunte dwarsstok in prauw waaraan achterpoten van mast bevestigd zijn’

‘bridge, jetty’; ‘brug, steiger’

‘araucaria’; ‘araucaria’

‘bundle of atap leaves’; ‘bundel atapblaren’

‘knothole in wood’; ‘kwast in het hout’

‘heart’; ‘hart’

‘tree with nuts, which are eaten cooked’; ‘gajang’; ‘boom met noten, die gekookt gegeten worden’

‘pounding stick for millet or rice’; ‘stamper voor gierst of rijst’

‘lead by the hand’; ‘leiden bij de hand’

‘fire tongs, scorpion’; ‘vuurtang, schorpioen’

‘young, green wood’; ‘jong, groen hout’

‘attic beams’; ‘zolderbalken’

‘hollow tree’; ‘holle boom’

‘stick to beat off fruits’; ‘stok om vruchten af te slaan’

‘stick for counting (used among other things to remember the number of goods)’; ‘telstokjes (o.a. om getal van goederen te onthouden)’

‘ridge of the house’; ‘nok van het huis’

‘strip of bamboo used to bind atap’; ‘bamboereepje om atap te binden’

‘crinum (lily species)’; ‘crinum (leliesoort)’

‘bamboo bars with which the ru are attached to the pariari’; ‘bamboerepen, waarmee de ru aan de pariari bevestigd is’

‘stick, pole, etc.’; ‘stok, paal e.d.’

‘fan made of nipa palm, fan for fire’; ‘waaier van nipahblad, vuurwaaier’

‘fire drill’; ‘vuurboor’

‘k.o. small tree with long spring-shaped leaves’; ‘kleine boomsoort met lange veervormige bladeren’

‘tube snail (in the seabed in upright calcareous tubes)’; ‘buisslak (in zeebodem in rechtopstaande kalkbuizen)’

‘thwarts in canoe, cross-bram in sago trough etc’; ‘dwarshout in prauw, in sagobezinkbak e.d.’

‘massoi tree’; ‘massooi’

‘chest, box, tangle (of thread or rope)’; ‘kist, kistje, klos van garen of touw’

‘amulet’; ‘amulet’

‘firewood’; ‘brandhout’

‘ko. round gourd’; ‘soort kalebas (rond)’

‘small wooden balls for counting’; ‘houten rekenballetjes’

‘fruit trees (collective noun), all’; ‘vruchtbomen (verzamelwoord), allemaal’

‘round logs on which drag a canoe forward’; ‘ronde houten om een prauw op voort te slepen’

‘pointed crossbeam in a canoe to which the back feet of the mast are attached’; ‘gepunte dwarsstok in prauw waaraan achterpoten van mast bevestigd zijn’

‘dry branches’; ‘droge takken’

‘pegs for smoking fish’; ‘klemhoutjes voor rookvis’

‘slave block’; ‘slavenblok’

‘divination instrument (can swing or shake)’; ‘wichelmiddel (dat moet schommelen of schudden)’

‘tree trunk’; ‘boomstam’

‘piece of glowing wood that is taken along with one to have fire’; ‘stuk gloeiend hout dat wordt meegenomen om vuur bij zich te hebben’

‘magic potion to get a lot of goods’; ‘tovermiddel om veel goederen te krijgen’

‘wooden plank for the hanging up of festive food’; ‘lat voor ophanging van feesteten (bij riaretena)’

‘herbs, medicines’; ‘kruiden, geneesmiddelen’

‘victory branch’; ‘overwinningstak’

‘tree bark (also to ferment palm wine)’; ‘boomschors (ook om palmwijn te doen gisten)’

‘medicine, treetop, sea lily’; ‘geneesmiddel, boomkruin, zeelelie’

‘boys' floating fishing rods’; ‘drijverhengeltjes van jongens’

‘cross beams over the floor joists’; ‘dwarshouten over de vloerbinten’

‘wood poles, posts (including under the house)’; ‘houtstijlen, palen (o.a. onder het huis)’

‘remains of house posts in an abandoned village’; ‘resten van huisstijllen op verlaten woonplaats’

‘wooden headrest’; ‘houten hoofdsteun’

‘stick, club, bark beater’; ‘stok, knuppel, klopper voor boomschors’

‘trestle’; ‘schraaghout’

‘k.o. tree with large leaves used for firewood’; ‘grootbladige boom voor brandhout’

‘elephant foot yam’; ‘Amorphophallus campanulatus’

‘attachment, front or back of the prahu’; ‘opzetstuk, voor of achter op de prauw’

‘wooden nail in gaba-gaba planks in a canoes, wooden needle for weaving’; ‘houten spijker in gaba-gababoorden van de prauw, houten vlechtnaald’

‘Tiger's Claw tree’; ‘dadapboom’

‘ancestors’; ‘voorouders’

‘regular tablespoon’; ‘gewone eetlepel’

‘pestle to pound sago flour in a pack’; ‘stamper om sagomeel in pak aan te stampen’

‘pestle, mortar (for wheat, rice)’; ‘stamper, stampstok (voor gierst, rijst)’

‘main pole or upright for a house’; ‘hoofdstijl, middenpaal onder voorhuisdak’

‘crossbeam, cross’; ‘dwarshout, ra, kruis’

‘magic potion’; ‘tovermiddel’

‘things growing in a garden’; ‘tuingewassen’

‘skewer for cooked tubers’; ‘pikstokje voor gekookte aardvruchten’

‘staff, walking stick’; ‘staf, wandelstok’

‘common name for amulet’; ‘algemene naam voor amulet’

‘relationship between two wives of the same man, co-spouse’; ‘relatie tussen twee vrouwen van een man, medeechtgenote’

‘k.o. tree with smooth, feathery leaves’; ‘boom met gevederde gladde bladeren’

‘small hook with coconut shell used as a tool to dig clams from the sand’; ‘sikkeltje met klapperdop om schelpjes uit zand te krabben’

‘banyan’; ‘waringin’

‘at that time, so long as’; ‘de tijd dat, zo lang’

‘bird’; ‘vogel’

‘decorate the ear’; ‘het oor versieren’

‘small oyster shell’; ‘klein oesterschelpje’

‘bird of paradise’; ‘paradijsvogel’

‘k.o. wild fowl’; ‘soort boskip’

‘wild fowl’; ‘boskip’

‘flying fox’; ‘kalong’; ‘vliegende hond’

‘songbird in the bamboo forests, beautiful melody’; ‘zangvogel in de bamboebossen, mooie melodie’

‘bird of paradise’; ‘paradijsvogel’

‘k.o. bird’; ‘fluitvogeltje’

‘whistling bird announcing the low tide’; ‘fluitvogeltje dat de eb aankondigt’

‘water bird that eats sago scraps’; ‘watervogel die sagorapsel eet’

‘upwards’; ‘naar boven’

‘k.o. sago with small thorns’; ‘soort sagoboom met weinig dorens’

‘k.o. pigeon’; ‘duifsoort’

‘charred from food, therefore inedible’; ‘verkoold van voedsel, daardoor oneetbaar’

‘entwine’; ‘omstrengelen’

‘ribs of a roof’; ‘daksparren’

‘shipworm’; ‘paalworm’

‘exclamation of pain, disgust, shock’; ‘uitroep van pijn, afkeer, schrik’

‘exclamation of joy’; ‘uitroep van plezier’

‘fish species’; ‘vissoort’

‘ladle made of coconut shell’; ‘pollepel van klapperdop’

‘grasp’; ‘grijpen’

‘feel about’; ‘rondtasten’

‘jackfruit’; ‘Artocarpus heterophyllus’; ‘tjempedak’

‘k.o. tree that grows on the coast’; ‘strandboomsoort’

‘mother's brother (not a form of address)’; ‘moedersbroer (niet van aanspreken)’

‘we, us (exclusive)’; ‘wij, ons (excl. aangespr. persson)’

‘sago beater (lit. sago plane)’; ‘sagoklopper (eig. sagoschaaf)’

‘handle of a sago beater’; ‘handvat van sagoklopper’

‘actual head (i e., planing part) of a sago beater’; ‘de eigenlijke schaaf van de sagoklopper’

‘stranger, not Papuan’; ‘vreemdeling, niet Papoea’

‘arum, arum lily’; ‘aronskelk’

‘wooden harlequin’; ‘houten harlekijn’

‘send, order (of people)’; ‘zenden, opdragen (van personen)’

‘small white shell’; ‘klein wit schelpje’

‘father's sister (of speaker)’; ‘vaderszuster (door spreker)’

‘kangaroo’; ‘grondkangeroe’

‘main nerve of the sago palm leaf’; ‘gaba2’; ‘hoofdnerf van sagoblad’

‘we both (exclusive)’; ‘wij beiden (excl. aangespr. persoon)’

‘fly’; ‘vlieg’

‘bluebottle fly’; ‘blauwe bromvlieg’

‘beetle, bug’; ‘kever, tor’

‘net to catch turtles’; ‘net om schildpad te vangen’

‘eat, hit by a weapon, burn, cost’; ‘eten, getroffen worden door wapen, branden, kosten’

‘k.o. skin disease’; ‘kaskado’; ‘schubbenziekte’

‘ceremonial food’; ‘ceremonieel eten’

‘shooting with a bow’; ‘schieten met boog’

‘thus’; ‘alzo’

‘sago porridge’; ‘sagopap’

‘sago cooked in bamboo’; ‘in bamboe gebakken sago’

‘touch someone with a shot, graze someone’; ‘iemand met schampschot raken’

‘shoot through (with arrow)’; ‘doorschieten (met pijl)’

‘package of sago’; ‘sagopak’

‘sunken sago flour, pith of sago tree’; ‘bezonken sagomeel, sagomerg’

‘that's it, finished’; ‘zo blijft het nu, afgelopen!’

‘halved piece of sago stem (after being split)’; ‘halve sagomoot (na splijting)’

‘fragments of the base of a leaf of a sago palm’; ‘flarden van bladvoeten aan sagopalm’

‘sago’; ‘sago’

‘wild forest sago (near Wosimi)’; ‘wilde bossago (bij Wosimi)’

‘very large sago package for celebrations’; ‘zeer groot sagopak voor feesteten’

‘ant’; ‘mier’

‘k.o. game (building a block tower and throwing it over)’; ‘soort torentje-torentje bussekruit’

‘scream’; ‘schreeuwen’

‘festive sago tree’; ‘feestsagoboom’

‘sago tree without thorns’; ‘sago boom zonder dorens’

‘bait (for fishing)’; ‘aas (om te vissen)’

‘gargle, shake (eg of a bottle)’; ‘gorgelen, schudden bijv. van een fles’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘sago tree with few thorns’; ‘sagoboom met weinig dorens’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘piece of sago stem’; ‘moot van de sagoboom’

‘large-leaved sago tree’; ‘grootbladige sagoboom’

‘clingy mussel’; ‘hechtmossel’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘deceive pigs by removing bark from sago tree’; ‘varkens verschalken door sagoboom te schillen’

‘send, send (things)’; ‘zenden, sturen (van dingen)’

‘shoot with an arrow on the mirror image in water of a white spot on the cornea due to inflammation (healing method)’; ‘met een pijltje schieten op het spiegelbeeld in water van een wit vlekje op het hoornvlies door ontsteking (geneesmethode)’

‘mango’; ‘mangga’

‘large-leafed breadfruit tree (only the seeds are eaten)’; ‘grootbladige broodboom (alleen pitten gegeten)’

‘coolness, pleasant cool wind (for example by fanning)’; ‘koelte, aangename koele wind (door waaieren bijv)’

‘young nipah frond (small strips are used)’; ‘jong nipahblad voor strootjes’

‘birthmark, larger black spots on the skin’; ‘moedervlek, ook grotere zwarte vlekken op de huid’

‘mat’; ‘mat’

‘braided mat’; ‘gevlochten mat’

‘small hand sieve used in washing sago’; ‘kleine handzeef bij het sagowassen’

‘mat used as raincover’; ‘mat als regenscherm gebruikt’

‘room’; ‘kamer’

‘breadfruit tree (of which the fruits are eaten)’; ‘broodboom (vruchten gegeten)’

‘dried breadfruit’; ‘gedroogde broodvrucht’

‘guava’; ‘djamboe’

‘hey!’; ‘hei!’

‘conjunction: and then (same as apa)’; ‘voegwoord: en toen (zelfde als apa)’

‘coconut’; ‘cocospalm’

‘coconut water, juice from a coconut’; ‘klapper water’

‘round oyster shell (white-pink in colour)’; ‘ronde oesterschelp (wit-rose)’

‘brown-white oyster shell’; ‘bruin-witte oesterschelp’

‘mudskipper’; ‘slijkspringer’

‘stingray’; ‘stekelrog’

‘needle made from a bat bone’; ‘naald van vleermuisbeen’

‘crawl, cuscus’; ‘kruipen, koeskoes’

‘tree cuscus’; ‘boomkoeskoes’

‘ground cuscus’; ‘grondkoeskoes’

‘learn, teach’; ‘leren, onderwijzen’

‘explain clearly, teach’; ‘duidelijk uitleggen, onderwijzen’

‘wasp’; ‘wesp’

‘nerve of sago leaf, arrow made from nerve of sago leaf’; ‘sagolidi’; ‘sagozijnerf, ook het pijltje daarvan’

‘house, placenta’; ‘huis, placenta’

‘church building’; ‘kerkgebouw’

‘village’; ‘dorp’

‘room’; ‘kamer’

‘village’; ‘dorp’

‘hide, secret, keep secret’; ‘zich verbergen, geheim, geheim houden’

‘cousin’; ‘oomzegger’

‘very sweet’; ‘erg zoet’

‘wait (trans. and intrans)’; ‘wachten (trans. en intrans)’

‘eat (without mentioned object, i e., intransitive)’; ‘eten (zonder genoemd object)’

‘sweet (like sugar)’; ‘zoet (als suiker)’

‘braids’; ‘vlechten’

‘hold a celebratory dinner’; ‘een feestmaaltijd houden’

‘name, pronounce’; ‘noemen, uitspreken’

‘conjunction: and then’; ‘voegwoord: en toen’

‘that's why’; ‘daarom’

‘bow’; ‘boog’

‘run, flee, sail, drive’; ‘hard lopen, vluchten, zeilen, rijden’

‘game played with hoops of palm leaves’; ‘wedstrijd met hoepels van gaba2schil in de wind’

‘k.o. red banana’; ‘rode banaansoort’

‘because of that’; ‘daardoor’

‘k.o. large catfish’; ‘grote meerval’

‘individual flowers of a coconut’; ‘de afzonderlijke bloempjes van de klapper’

‘needle made of cassowary wings’; ‘vleugelpennen van de kasuaris’

‘gnat, k.o. biting fly’; ‘agas-agas’; ‘steekvliegjes’

‘conjure, to curse, impose a ban’; ‘bezweren, vervloeken, verbod opleggen’

‘main nerve of the sago palm leaf’; ‘gaba2’; ‘hoofdnerf van sagoblad’

‘boards made of gaba-gaba’; ‘prauwboorden van gaba2’

‘dry sandbank, sandbank in the sea’; ‘droge zandbank, zandplaat in zee’

‘although’; ‘hoewel’

‘scarecrow (with a rope that is pulled)’; ‘vogelverschrikker (met touw waaraan getrokken wordt)’

‘only if, only then’; ‘alleen indien, slechts dan’

‘fast (of sailing)’; ‘snel (van zeilen)’

‘forward’; ‘voorwaarts’

‘spider, spiderweb’; ‘spin, spinneweb’

‘spider's web’; ‘spinneweb’

‘catfish’; ‘ikan sembilan’; ‘meerval’

‘rattan, string of a bow’; ‘rotan, boogkoord’

‘grandparent, grandchild (of speaker)’; ‘grootouder of kleinkind (van spreker)’

‘backwards’; ‘achterwaarts’

‘call’; ‘roepen’

‘conscious’; ‘de bewuste’

‘call down’; ‘omlaag roepen’

‘brother-in-law, samesex’; ‘zwager, verwant van het zelfde geslacht’

‘pumpkin’; ‘laboe’; ‘pompoen’

‘spy on, wait silently’; ‘bespieden, wachten in reserve’

‘stick insect, leaf insect’; ‘wandelende tak of wandelend blad (griezelding)’

‘old story, tune of a rowing song, primordial time’; ‘oud verhaal, roeizangwijs, de oertijd’

‘watch, guard’; ‘waken, bewaken’

‘give approval or consent by raising the eyebrows’; ‘de wenkbrauwen toestemmend optrekken’

‘prohibit, make impossible’; ‘verbieden, onmogelijk maken’

‘now’; ‘nu’

‘scratch, scratch oneself, scratch the ground (of chickens)’; ‘krabben, zich krabben, grondkrabben van kippen’

‘cheer up, console’; ‘opbeurend toespreken, troosten’

‘plank wall (eg of a ship)’; ‘planken wand (van schip bijv.)’

‘seaward’; ‘zeewaarts’

‘branch’; ‘tak’

‘inland’; ‘landwaarts’

‘pumpkin leaf eaten as a vegetable’; ‘blad van laboe als groente’

‘cloud’; ‘wolk’

‘order, agree, promise, arrange’; ‘bestellen, afspreken, beloven, regelen’

‘Sunday, calendar stick or calendar board’; ‘zondag, kalenderstokje of kalenderplankje’

‘crescent moon’; ‘sikkelvorm van de maan’

‘as if’; ‘alsof’

‘pumpkin’; ‘laboe’; ‘laboe’

‘close to, near’; ‘dichtbij’

‘flower, leaves used as decoration’; ‘bloem, ook alle tot versiering dienende blaren’

‘load and offload, move house, move about (of goods)’; ‘in- en uitladen, verhuizen, versjouwen van goederen’

‘orchid’; ‘orchidee’

‘Chinese hibiscus’; ‘kembang sepatu’; ‘Hibiscus rosa’

‘k.o. leaf’; ‘glad reukblad’

‘under prohibition, insulated (due to mourning or due to initiation)’; ‘onder verbod staan, geisoleerd zijn (wegens rouw of wegens initiatie)’

‘round’; ‘rond’

‘swirl (of water in an eddy)’; ‘ronddraaien van water in een kolk’

‘walk, take a walk (equal to arira)’; ‘wandelen, een wandelingetje maken (gelijk aan arira)’

‘as, according to, subsequent’; ‘als, volgens, opvolgend’

‘as, equal’; ‘als, gelijk’

‘as if, as it were’; ‘alsof, als het ware’

‘dry in the sun’; ‘drogen in de zon’

‘chest, front’; ‘borst, voorzijde’

‘lie on your back, chest up’; ‘op de rug liggen, borst omhoog’

‘long’; ‘lang’

‘point of sternum’; ‘punt van borstbeen’

‘before (location)’; ‘voor (plaatsaanduidend)’

‘for’; ‘voor’

‘in vain’; ‘vergeefs’

‘oh oh, name of the old mouth of the Mieiriver’; ‘ach, ach, Naam van de monding van de Mieirivier (oude monding)’

‘get engaged, engaged’; ‘verloven, verloving’

‘put on a roof’; ‘dakdekken’

‘initiation ceremony’; ‘feest voor initiatie’

‘swim, wade, wade through’; ‘zwemmen, waden, doorwaden’

‘share, divide, separate’; ‘delen, verdelen, scheiden’

‘branch, fork, tributary’; ‘tak, gaffel, zijrivier’

‘spinning game to make yourself dizzy’; ‘ronddraaispelletje om zich duizelig te maken’

‘sharpening’; ‘slijpen’

‘garfish species’; ‘geepsoort’

‘load-bearing beams, wood used for grass cutting (leveling)’; ‘draaghouten, aanhaalhout bij grasafslaan’

‘thorn’; ‘doren’

‘sea ​​urchin’; ‘zeeegel’

‘tie into a bundle, tie around’; ‘tot een bundel binden, omstrikken’

‘spread out (of a mat)’; ‘uitspreiden, bijv. van een mat’

‘k.o. garfish found in the mangrove’; ‘geepsoort in het vloedbos’

‘counter-gift’; ‘tegengeschenk’

‘quiet’; ‘stil’

‘lean against’; ‘leunen tegen’

‘because of’; ‘vanwege’

‘cross over by wading’; ‘wadend oversteken’

‘small yellow ant’; ‘kleine, gele mier’

‘said when a child sneezes’; ‘gezegd als een kind niest’

‘four’; ‘telwoord vier’

‘chase away’; ‘wegjagen’

‘festive bringing the bride to the groom’; ‘feestelijk brengen van de bruid bij de bruidegom’

‘Tropical almond’; ‘ketapang’; ‘kanarieboom’

‘good, living, intact’; ‘goed, levend, intact’

‘liver’; ‘lever’

‘festive bringing the bride to family’; ‘het feestelijk brengen van de bruid naar familie’

‘screamed, burned, burn’; ‘geschroeid, aangebrand, zich branden’

‘already’; ‘reeds, al’

‘arrow (general)’; ‘pijl (algemeen)’

‘arrow made of the nerve of a sago leaf’; ‘pijltje van sagolidi’

‘arrow shaft, k.o. reed’; ‘pijlschacht, rietsoort’

‘count, calculate’; ‘tellen, rekenen’

‘k.o. small black palm’; ‘kleine niboengsoort’

‘toy arrow made of sago leaf nerf’; ‘speelpijltje van sagolidi’

‘child (of someone, kin), holes in a net, inflammation site on cornea’; ‘kind (als genoemd van wie), mazen van een net, ontstekingslitteken op hoornvlies’

‘someone who has lost a child’; ‘iemand van wie een kind gestorven is’

‘foster child, adopted child’; ‘pleegkind, aangenomen kind’

‘child (general)’; ‘kind (algemeen)’

‘twins’; ‘tweeling’

‘nursing child’; ‘zoogkind’

‘stump’; ‘stronk’

‘lullaby, hush and rock’; ‘wiegeliedje, sussen en wiegen’

‘you (free form)’; ‘je, u (onverbonden vorm)’

‘feed, give food’; ‘voeden, te eten geven’

‘hey you!’; ‘hei jij!’

‘climb mountain’; ‘berg beklimmen’

‘collect, attract (eg to a game)’; ‘verzamelen, aantrekken (tot spel bijv)’

‘pull a sarong up between one's legs’; ‘sarong tussen de benen doorhalen’

‘buttocks’; ‘billen’

‘thigh, ham’; ‘dij, ham’

‘hip bone’; ‘heupbeen’

‘lower body’; ‘benedenlijf’

‘k.o. coral’; ‘takkoraal’

‘pull a sarong up between one's legs’; ‘de sarong tussen de benen doorhalen’

‘swollen gland in the groin’; ‘klierzwelling in de liesstreek’

‘sewing’; ‘naaien’

‘crotch’; ‘het kruis (tussen de benen)’

‘coil (rope; wire), coil (like a snake), coiled end of bowstring, cross arms across chest’; ‘een rol (touw, ijzerdraad), zich oprollen (als een slang), gevlochten uiteinde van boogsnaar, de armen kruisen voor de borst’

‘orphan’; ‘weeskind’

‘hunt with dogs’; ‘jagen met honden’

‘lie, cheat, attack with angry influence, tempt’; ‘liegen, bedriegen, belagen met boze invloed, verleiden’

‘because’; ‘want’

‘denial: not’; ‘ontkenning: niet’

‘palm of the hand, sole of the foot’; ‘palm van de hand, zool van de voet’

‘below, under’; ‘onder, beneden’

‘great, important head of family’; ‘groot, voornaam familiehoofd’

‘slim’; ‘slank’

‘former head of the family’; ‘het vroegere familiehoofd’

‘behave’; ‘zich gedragen’

‘flapping wings’; ‘klapwieken’

‘swollen (of body part)’; ‘gezwollen (van lichaamsdeel)’

‘face one's face in preparation for war’; ‘zich het gelaat beschilderen voor de krijg’

‘k.o. sea anemone’; ‘soort zeeanemoon’

‘wet’; ‘nat’

‘that, that there’; ‘die of dat daarbeneden’

‘those there (pl, of things)’; ‘die daarbeneden (meerv. v. zaken)’

‘those there (pl, of people)’; ‘die daarbeneden (meerv. voor personen)’

‘each other’; ‘elkaar’

‘woman’; ‘vrouw’

‘light up, shine on’; ‘verlichten, beschijnen’

‘woman’; ‘vrouw’

‘sister, female family member’; ‘zuster, vrouwelijke verwant’

‘wedding’; ‘bruiloft’

‘sick due to violation of prohibitions’; ‘ziek door overtreding van verboden’

‘hungry’; ‘honger hebben’

‘above’; ‘boven’

‘rowing team, joint rowers’; ‘roeiploeg, de gezamenlijke roeiers’

‘new’; ‘nieuw’

‘flat sandy beach’; ‘vlak zandstrand’

‘leave, go home: leave’; ‘weggaan, naar huis gaan: verlaten’

‘ever on’; ‘almaar door’

‘hair, feather’; ‘haar, veren’

‘when’; ‘wan’

‘black mussel shell’; ‘zwarte mosselschelp’

‘carry on the hip or back or in cloth’; ‘dragen op de heup of rug of in slendang’

‘relationship between mutual parents in law’; ‘relatie tussen wederzijdse schoonouders’

‘tree that canoes are made from’; ‘boom waarvan prauwen worden gemaakt’

‘k.o. water flask’; ‘soort waterkruik’

‘pay’; ‘betalen’

‘flat woven basket, with raised edges’; ‘platte gevlochten mand, met opstaande randen’

‘palm leaf in its entirety or only the leaf base’; ‘palmblad in zijn geheel of alleen de bladvoet’

‘spew out, spit out’; ‘uitspuwen’

‘open, break open (mouth, shell and the like)’; ‘open, openbreken (mond, schelp e d)’

‘k.o. tree’; ‘kaju dodinga’; ‘houtsoort’

‘k.o. stone’; ‘mica’

‘prohibited to not’; ‘verbiedende niet’

‘hit the drum, construct something, string’; ‘slaan op de tifa, iets construeren, spannen’

‘arm, hand, handrail, handle, ear to hold on to’; ‘arm, hand, leuning voor de hand, handvat, oor om aan vast te houden’

‘webbed feet’; ‘zwemvlienzen’

‘armpit’; ‘oksel’

‘shoulder blade’; ‘schouderblad’

‘signal to come over, beckon’; ‘hierheen wenken’

‘wrist’; ‘pols’

‘left hand’; ‘linkerhand’

‘right hand’; ‘rechterhand’

‘armpit’; ‘oksel’

‘pectoral fin’; ‘borstvin’

‘shoulder’; ‘shouder’

‘side gallery, house walkway, side passage, yard of a house on the rampart’; ‘zijgalerij, omgang van huis, zijgang, erf van een huis op de wal’

‘muscle of hand’; ‘muis van de hand’

‘middle finger’; ‘middelvinger’

‘knuckles’; ‘vingerknokkels’

‘nail’; ‘nagel’

‘muscle of hand’; ‘muis van de hand’

‘thumb’; ‘duim’

‘hold under the arm, clamp under the arm’; ‘onder de oksel klemmen’

‘finger’; ‘vinger’

‘finger’; ‘vinger’

‘not yet’; ‘nog niet’

‘ship and airplane propeller’; ‘schroef van schip en vliegtuig’

‘ball braided from rattan’; ‘bal apowai’; ‘van rotan gevlochten bal’

‘wing’; ‘vluegel’

‘window (in house)’; ‘raampjes in het huis’

‘handprint’; ‘afdruk van de hand’

‘k.o. small bird of paradise’; ‘kleine paradijsvogel’

‘portable’; ‘draagbaar’

‘show a blister, go off (of a gun), explode’; ‘een blaar vertonen, knallen van een geweer, ontploffen’

‘legendary wild dog in the mountains’; ‘legendarische wilde hond op het gebergte’

‘gold’; ‘goud’

‘almost’; ‘bijna’

‘wrestling’; ‘worstelen’

‘appearance, shape, form’; ‘gelijkenis, voorkomen, gestalte, vorm’

‘dispute, have a fight’; ‘twisten, ruzie hebben’

‘stiff (of body, body part), cramp’; ‘stijf van lichaam of lichaamsdeel, ook bij kramp’

‘miss, not have, need, without’; ‘missen, niet hebben, behoefte hebben aan, zonder’

‘seacow, dugong’; ‘zeekoe’

‘across the street’; ‘overkant’

‘hit with hand, or on drum’; ‘slaan met de vlakke hand, ook op de tifa’

‘get up, sit up from a lying position, rise up (of a school of fish)’; ‘opstaan, zich oprichten uit liggende houding, opkomen van school vissen op zee’

‘lie across something’; ‘dwars over iets liggen’

‘lie, remain behind, permanent in condition’; ‘liggen, achterblijven, blijvend zijn van toestand’

‘lie’; ‘liggen’

‘surf, breaking wave’; ‘branding, brandinggolf’

‘small trusses of the roof of a canoe, front and rear’; ‘kleine spanten van het prauwdakje, voor en achter’

‘thick (not thin), full of fruit’; ‘dik (niet dun), vol vruchten’

‘fetid (therefore not tasty)’; ‘klef (daardoor niet lekker)’

‘large seashell with large matabia’; ‘grote slakschelp met grote matabia’

‘lie across something’; ‘dwars over iets liggen’

‘river turtle’; ‘rivierschildpad’

‘erect (of building, pole)’; ‘oprichten, bijv, van gebouw, paal’

‘on, as’; ‘aan, als’

‘sandbank underwater’; ‘zandbank onder water’

‘flame’; ‘vlam’

‘demonstrative pronoun: there with you (sg. or pl.)’; ‘daar bij jou of u of jullie (aanw vnw.)’

‘make a trip for trade, make a long journey’; ‘handelsreis maken, verre reis maken’

‘demonstrative pronoun: there with you (sg. or pl.)’; ‘daar bij jou of u of jullie (aanw vnw.)’

‘threaten’; ‘bedreigen’

‘demonstrative pronoun: there with you (sg. or pl.)’; ‘daar bij jou of u of jullie (aanw vnw.)’

‘prevent, obstruct, guard’; ‘tegenhouden, verhinderen, bewaken’

‘born, give birth, have a child’; ‘geboren worden, baren, een kind krijgen’

‘deliberately, wilfully, very, only, to’; ‘opzettelijk, moedwillig, erg, slechts, tot’

‘only, but, just, just like that’; ‘slechts, maar, al maar, zo maar’

‘to’; ‘tot’

‘diverge’; ‘uiteenwijken’

‘riding a horse on the shoulders’; ‘paardje rijden op de schouders’

‘lumpy (of sagomush)’; ‘klonterig van sagopap’

‘remainder, remaining’; ‘rest, overblijvend’

‘full of bumps, pimples, pockmarks’; ‘vol bultjes, puistjes, pokken’

‘rest, leftovers, remnants’; ‘rest, overblijfsel, wat overblijft’

‘tree cuscus (that stays on high)’; ‘boomkoeskoes (die boven verblijft)’

‘pray’; ‘bidden’

‘python’; ‘python’

‘mole cricket’; ‘veenmol’

‘eel’; ‘paling’

‘ghost possessor’; ‘geestbezitter’

‘fake (as opposed to natural)’; ‘kunst tegenover natuur’

‘fake, man-made (opposite of natural)’; ‘kunst- (tegenover natuurlijk)’

‘own, possess’; ‘bezitten, eigenaar’

‘use, also in a sexual sense’; ‘gebruiken, ook in geslachtelijke zin’

‘wild, dense, untouched wilderness’; ‘woest, dicht, ongerept van wildernis’

‘dangerous due to being sacred, disgusting’; ‘gevaarlijk door heiligheid, afstotend’

‘flooding, overflowing’; ‘bandjirren’

‘k.o. grasshopper’; ‘bladsprinkhaan’

‘turn’; ‘keren’

‘lightning, shine, k.o. thin pearl shell’; ‘bliksem, blinken, naam van dunne parelmoerschelp’

‘secretly’; ‘heimelijk?’

‘walk over a bridge, log, ridge’; ‘lopen over brug, boomstam, bergkam’

‘beri-beri ziekte’

‘empty, misfired, unsuccessful’; ‘ledig, misgeschoten, succesloos’

‘crossing via a bridge’; ‘oversteken via een brug’

‘traceless, leaving no impression’; ‘spoorloos, geen indruk nalaten’

‘blood’; ‘bloed’

‘four (of coconuts)’; ‘viertal klappers’

‘peel’; ‘schillen’

‘dark moon’; ‘donkere maan’

‘appear, show oneself, vision’; ‘verschijnen, zich vertonen, visioen’

‘bird of prey, k.o. eagle’; ‘roofvogel, kiekendief’

‘mountain top where several mountain ridges meet’; ‘bergtop waar enkele bergkammen samenkomen’

‘half-ripe’; ‘half rijp’

‘albino (lit. red)’; ‘albino, eig. rode’

‘lean’; ‘mager’

‘k.o. squid’; ‘soort pijlinktvis’

‘immediately, very bad, at once’; ‘terstond, heel erg, ten enenmale’

‘good, fitting, gratifying’; ‘goed, passend, verheugend’

‘black and white sea snake’; ‘wit-zwarte zeeslang’

‘put in a row’; ‘op een rij liggen’

‘wave hello’; ‘goede dag wuiven’

‘fish that jumps high out of the water, mackerel’; ‘tarusi, tenggiri’; ‘hoog uit het water opspringende vis’

‘sinful’; ‘zondig zijn’

‘emerge from the water, come up from the water’; ‘in het water opduiken, uit het water opkomen’

‘surface, float to the surface’; ‘opduiken, boven komen drijven’

‘thus’; ‘alzo’

‘spotted, multicolored’; ‘gevlekt, bont’

‘palm cockatoo, black cockatoo’; ‘grote zwarte kakatoea’

‘which, what kind’; ‘welk, wat voor’

‘longevity, long-lived’; ‘lang leven’

‘nurse, care for’; ‘verzorgen’

‘question word’; ‘vraagwoordje’

‘sago tree (in compounds)’; ‘sagoboom (in samenstellingen)’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘k.o. large sea turtle’; ‘zeer grote zeeschildpad’

‘ring finger’; ‘ringvinger’

‘shine, sheen, light’; ‘glans, schijneel, licht’

‘descend, slope downwards’; ‘afdalen, hellen’

‘slimy, slippery’; ‘slijmerig, glibberig’

‘wave (at sea), swell’; ‘golf op zee, deininggolven’

‘rash, mosquito bite’; ‘striem, muggebeet’

‘contraction of shoulder and back muscles due to pain or heat’; ‘samentrekken van schouder en rugspieren door pijn of hittegevoel’

‘not real, fake’; ‘niet echt, schijn’

‘always, daily’; ‘aldoor, dagelijks’

‘prevented due to the interference of a dead person's spirit’; ‘verhinderd door tegenwerking van een karwar (dodenziel)’

‘peat soil (high in the Mon area on the mountains) (e.g. sinking)’; ‘veengrond (hoog in het mongebied op de bergen) (eig. inzinkend)’

‘chimney pipe’; ‘schoorsteenpijp’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘pigeon species’; ‘duifsoort’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘reserveren, laten staan in reserve’

‘bird snare (hunter pulls the snare tight)’; ‘vogelstrik (de jager trekt de strik aan)’

‘bend, curve’; ‘buigen, ombuigen, krommen’

‘old woman’; ‘oude vrouw’

‘fever’; ‘koorts’

‘initiated young woman’; ‘geinitieerde jonge vrouw’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘firefly’; ‘vuurvliegje’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘what’; ‘wat?’

‘what’; ‘wat?’

‘k.o. sago tree’; ‘soort sagoboom’

‘causing, to’; ‘veroorzakend, naar’

‘fin of a fish’; ‘vin van een vis’

‘row, rowing span, fin of a fish’; ‘roeien, roeispaan, vin van een vis’

‘hand out, give away, sell’; ‘uitdelen, weggeven, verkopen’

‘foam of waves, of seawater’; ‘schuim van golven, van zeewater’

‘k.o. grasshopper’; ‘soort sprinkhaan’

‘shell species, yellow with brown stripes’; ‘schelpsoort, geel met bruine streepjes’

‘bundle (of barley, etc.)’; ‘bundel, bos (van gerst e d)’

‘k.o. of wood that always stays moist’; ‘houtsoort die steeds vochtig blijft’

‘of all kinds, much of everything, crowd’; ‘allerlei, veel van allerlei, alle soorten, als enkelvoud: de massa, de schare’

‘Borai people’; ‘kaiwasa borai’

‘adverb, first, before something else’; ‘bijwoord, eerst, voor iets anders’

‘buy’; ‘kopen’

‘shell, purply white in colour’; ‘schelpje, paarswit’

‘participant in the party, exchange partner’; ‘deelhebber in feest, ruilgenoot’

‘die, dead, numb (of a body part)’; ‘sterven, dood, verlamd van lichaamsdeel’

‘suffocate, suddenly die without being sick’; ‘stikken, plotseling sterven zonder ziek te zijn’

‘unconscious, faint’; ‘bewusteloos zijn, bezwijmen’

‘unconscious’; ‘bewusteloos zijn’

‘bucket, bucket made of bamboo, bamboo container for holding sago meal’; ‘emmer, puts van bamboe, bamboe om sagoweer op te vangen’

‘exclamation made during a game of hide and seek when someone is tagged’; ‘uitroep bij verstoppertje, als iemand getikt wordt’

‘archerfish’; ‘Labrus jaculator’; ‘schuttervisje’

‘joint, knot in wood’; ‘gewricht, kwast in hout’

‘unusual, fake, belong to another world’; ‘ongewoon, onecht, tot de andere wereld behorend’

‘make a growling sound, e g., as a plane’; ‘brommend geluid maken als vliegtuig e.d.’

‘behavior’; ‘adat’; ‘gedrag’

‘blow (also on an instrument)’; ‘blazen, ook op instrument’

‘blowing with the mouth’; ‘blazen met de mond’

‘pour out, pour in’; ‘uitgieten, inschenken’

‘button’; ‘knoop’

‘brace yourself’; ‘zet je schrap’

‘write, draw, paint’; ‘schrijven, tekenen, schilderen’

‘fruit’; ‘vrucht’

‘what's with you?, how? (in general)’; ‘wat is er met je?, Alg. betekenis: hoe?’

‘preposition, towards, in the direction of’; ‘voorzetsel, tegemoet, in richting van’

‘snail shell, shaped like a money tray’; ‘slakschelpje, vorm van geldbakje’

‘air bubble, both in and on the water’; ‘luchtbel, zowel in als op het water’

‘spinning top’; ‘tol’

‘away from, separated from’; ‘vandaan, gescheiden van’

‘peace treaty’; ‘vredesluiting’

‘because of the fire’; ‘vanwege de brand’

‘perish, mouldered, spoiled, rotten through with woodworm’; ‘vergaan, vermolmd, bedorven, verdord door houtworm’

‘tasty red fish’; ‘rode smakelijke vis’

‘oar’; ‘dajoeng’; ‘roeiriem’

‘beach that dries out at ebb tide’; ‘bij eb drooglopend strand’

‘high tide’; ‘hoge vloed’

‘very high tide’; ‘zeer hoge vloed’

‘it's ebb tide’; ‘het is eb’

‘honorary title’; ‘eretitel’

‘large ebbtide occuring at night (Dec. to Aug)’; ‘grote nachteb (Dec. to Aug)’

‘k.o. bird that makes the call: piau-piau-piau’; ‘zangvogeltje, roept: piau-piau-piau’

‘large ebbtide occuring during the day (Aug. to Dec.)’; ‘grote dageb (Aug. tot Dec)’

‘side, flank, bank, beach’; ‘kant, zijde, oever, strand’

‘tooth’; ‘tand’

‘chin, lower jaw, second knot in the ko (button rope)’; ‘kin, onderkaak, tweede knoop in de ko (knopentouwtje)’

‘chin, lower jaw’; ‘kin, onderkaak’

‘false teeth’; ‘kunstgebit’

‘gums’; ‘tandvlees’

‘chattering teeth’; ‘klappertanden’

‘molar’; ‘kies, de kiezen’

‘black teeth’; ‘zwarte tanden’

‘step-brother, step-sister’; ‘schoonbroeder of -zuster (van spreker)’

‘vagina’; ‘vagina’

‘edible shoots of Saccharum edule’; ‘sajur lilin’

‘fish’; ‘vis’

‘crocodile’; ‘krokodil’

‘extend one's hand, to push or grab’; ‘de hand uitsteken, om te duwen of te grijpen’

‘casting net’; ‘djala’; ‘werpnet’

‘k.o. fish’; ‘bobara’; ‘vissoort’

‘croton’; ‘croton’

‘alang-alang plant, rough with all kinds of weeds’; ‘alang-alangplant, ruigte met allerlei onkruid’

‘ebb tide, tide is ebbing’; ‘het ebt, de eb’

‘ebb, time indication for half a year’; ‘de eb, het ebt, tijdsaanduiding voor halfjaar’

‘pig trap’; ‘varkenstrik’

‘banana variety’; ‘bananensoort’

‘well, unfortunately, too bad’; ‘ach, helaas, jammer’

‘clitoris’; ‘clitoris’

‘gale force wind’; ‘stormwind’

‘k.o. banana’; ‘pisang ambon’; ‘bananensoort’

‘together, grabbed with one hand’; ‘samen, in een greep gevat’

‘stop, basic word of bedior’; ‘tegenhouden, grondwoord van bedior’

‘hook, treble hook, pluck hook, bamboo crochet hook’; ‘haak, dreg, plukhaak, bamboeboet haaknaald’

‘nail, hoof, claw’; ‘nagel, hoef, klauw’

‘night’; ‘nacht’

‘impossible, terrible, unbearable’; ‘onmogelijk, verschrikkelijk, ondraaglijk’

‘duration, time period, specific time’; ‘tijdsduur, tijdvak, bepaalde tijd’

‘canoe from the Moluccas made of planks’; ‘prauw uit Molukken met planken boorden’

‘at, on the spot of’; ‘te, ter plaatse van’

‘many shards, there are shards’; ‘veel scherven, aan scherven zijn’

‘shard, half, piece of something’; ‘scherf, half, een stuk van iets’

‘money’; ‘geld’

‘upper side (the south of the bay)’; ‘bovenzijds (het zuiden van de baai)’

‘bridge from beach to house, raft’; ‘bruggetje van strand naar huis, vlot’

‘on sea, seawards’; ‘terzee, zeezijds’

‘on land, landwards’; ‘te land, landzijds’

‘outside, north of the bay’; ‘buitenzijds, het noorden van de baai’

‘large bamboo used for water barrels’; ‘grote maboe voor watervaten’

‘fern eaten as a vegetable’; ‘als groente gebruikte varen’

‘spoon for stirring sago mush’; ‘spatel om sagopap te roeren’

‘planks and boards of all kinds of palm tree bark’; ‘planken en latten van alle soorten palmschors’

‘indefinite pronoun, one or the other, other, another’; ‘onbepaald voornw., een of ander, andere’

‘question word, after interrogative sentence’; ‘vraagwoordje, achter vragende zin’

‘again’; ‘wederom’

‘eye socket, eye holes’; ‘ooggaten’

‘pick, pluck’; ‘plukken’

‘sleep’; ‘slapen’

‘dream, have a dream’; ‘dromen, droom’

‘dream’; ‘dromen’

‘fast asleep’; ‘vast slapen’

‘sleep soundly’; ‘vast slapen’

‘k.o. tree with smooth leaves’; ‘boomsoort met gladde bladaren’

‘just now’; ‘daareven, daarstraks’

‘an (indefinite for things)’; ‘een (onbepaald voor dingen)’

‘some, other (of things)’; ‘enkele, andere (van dingen)’

‘one, other, someone’; ‘de ene, de andere, iemand’

‘some, others’; ‘sommigen, de anderen’

‘there are some’; ‘er zijn er’

‘in the way: to brace oneself’; ‘dwars in de weg liggen: zich schrap zetten’

‘k.o. bird of paradise with a crest’; ‘gekraagde paradijsvogel’

‘1sg (bound form)’; ‘ik, verbonden vorm’

‘3SG (bound and unbound form)’; ‘hij, zij, hem, haar (onverbonden en verbonden vorm)’

‘it is dark’; ‘het duistert, het is donker’

‘small kind of giant clam’; ‘Tridacna gigas’; ‘klein soort doopvontschelp’

‘et cetera’; ‘enzovoort’

‘name for the evening star’; ‘naam voor de avondster’

‘coconut beetle’; ‘klappertor’

‘fish species, long and flat’; ‘vissoort, lang en plat’

‘pounded sago, waste left after pounding sago’; ‘sagoklopsel, ook afval van sagokloppen’

‘evil spirit that resides in a certain place (e.g. in the hot spring in Wasior)’; ‘boze geest, die op bepaalde plaats huist, bijv. in heetwaterbron bij Wasior’

‘k.o. oyster with five small holes in a row’; ‘naam van oesterschelpje met rij van vijf gaatjes’

‘widow’; ‘weduwe’

‘physician’; ‘geneeskundige’

‘realm of the dead (unhealthy winds come from there)’; ‘naam van het dodenrijk (onheilbrengende wind komt daar vandaan)’

‘source’; ‘bron’

‘my etc.’; ‘mijn etc’

‘then’; ‘daarna’

‘hedge plant with finely divided leaves (fragrant when dried)’; ‘heggeplant met fijnverdeelde bladeren (welriekend na drogen)’

‘k.o. river fish’; ‘soort riviervis’

‘k.o. shell with knobed edges and wide wings’; ‘slakschelpje met geknobbelde randen en brede vleugel’

‘dwarf demon, river spirit’; ‘dwergdemon, riviergeest’

‘white-violet shell’; ‘wit-violet schelpje’

‘knock, strike the gong’; ‘kloppen, op gong slaan’

‘knock something out of something’; ‘iets ergens uit kloppen’

‘k.o. dove’; ‘soort duif’

‘push’; ‘duwen’

‘choose, select’; ‘kiezen, uitkiezen’

‘push off (e g., a canoe from a jetty)’; ‘afduwen (bijv. prauw afduwen van de steiger)’

‘stab with weapon or stick, pointed at’; ‘steken met wapen, stok, gericht naar’

‘kneel’; ‘knielen’

‘shoot something with an arrow’; ‘ergens in schieten met pijl’

‘make a hole in something, peep through a hole’; ‘een gat steken in, gluren door een gat, door een opening’

‘rays’; ‘stralen’

‘shoot into something (tree trunk or fruit etc.) lit shoot while tearing or splitting’; ‘ergens in schieten (in stam of vrucht e d.) eig. scheurend schieten, splijtend schieten’

‘tie up to a post, of a canoe’; ‘aan paal vastleggen van een prauw’

‘pierce’; ‘doorboren’

‘pierce one's nose, name of the ceremony in which the nose is pierced’; ‘neus doorboren, naam van deze ceremonie’

‘point’; ‘wijzen’

‘k.o. small bird of paradise’; ‘kleine paradijsvogel’

‘starfruit’; ‘zoete blimbing’

‘prepare sago mush, done by stirring from the bottom upwards using a kind of spatula’; ‘bereiden van sagopap, het roeren van beneden naar boven met een spatel’

‘octopus’; ‘goerita’; ‘octopus’

‘decoration on the sail of the Manopi group’; ‘zeilversiering als stamteken van Manopi’

‘river fish’; ‘riviervisje’

‘k.o. river fish’; ‘ikan gabus’; ‘riviervisje’

‘now!, come on!, not true!’; ‘nu!, kom aan!, niet waar!’

‘k.o. sea turtle with a round shell’; ‘soort zeeschildpad met bol schild’

‘k.o. small guava’; ‘kleine djamboesoort’

‘wagtail’; ‘kwikstaart’

‘demonstrative pronoun, that, those’; ‘aanwijzend vnw.: die, dat’

‘derived form of jau, 1SG’; ‘nevenvorm van jau: ik, mij’

‘once again’; ‘wederom’

‘hut, shelter’; ‘hut, afdak’

‘sting of a whiptail stingray’; ‘doren van de pijlstaartrog’

‘above (adv. of place and direction)’; ‘boven (bijw. van plaats en richting)’

‘father (of speaker)’; ‘vader (van spreker)’

‘monkey’; ‘aap’

‘demonstrative pronouns, that, those, there’; ‘aanw. vw., die, dat, daar’

‘edge of reef’; ‘rand van het rif’

‘pron. that that there’; ‘aanw.vnw. die dat daar’

‘coral reef, coral stones’; ‘koraalbank, koraalsteen’

‘k.o. large, triangular shell (black and with mother of pearl on the inside)’; ‘grote, driehoekige, bladvormige schelp (zwart, van binnen parelmoer)’

‘casuarina’; ‘causarine’

‘sea fan, bracelet made of sea fan’; ‘akar bahar, armring daarvan’

‘speckled ray, k.o. constellation: Southern Cross’; ‘gespikkelde rog, sterrenbeeld: Zuiderkruis’

‘demonstrative pronoun, those there (for things and animals)’; ‘aanw. vnw., die daar (voor dingen en dieren)’

‘demonstrative pronoun, those there (for people)’; ‘aanw. vnw., die daar (voor personen)’

‘1SG’; ‘ik, mij’

‘coral reef’; ‘koraalrif’

‘shield’; ‘schild’

‘top with toy mill (mill turns because of a piece of rope that is attached to a piece of carved out nutmeg tree bark)’; ‘tolletje met molentje (molentje draait door touwtje in uitgehold muskaatnootbast)’

‘anchorage between Kambumi and Miei’; ‘ankerplaats tussen Kambumi en Miei’

‘plant from which fish poison is extracted’; ‘tuba’; ‘plant die visvergif levert’

‘exclamation: onwards!’; ‘uitroep: vooruit!’

‘postposition: because of’; ‘postpositie: vanwege’

‘flying fish’; ‘vliegende vis’

‘answer call: yes’; ‘antwoordroep: ja’

‘interjection: ah, well’; ‘tussenwerpsel: ach, wel’

‘palm leaf base set upright to be used as a target for throwing spears’; ‘opgerichte klapperbladvoet als doelwit voor speerwerpspel’

‘set up a roof on a canoe (also used as a hut)’; ‘opzetten van prauwdakje, ook als hut’

‘belt’; ‘gordel’

‘arrow with a tip made of fish bone’; ‘pijl met punt van graat’

‘legumes of all shapes, beans’; ‘peulvruchten in alle soorten, boontjes’

‘k.o. fruit’; ‘buah kira-kira’; ‘puzzlevrucht’

‘stick out one's tongue, k.o. wild banana (edible)’; ‘de tong uitsteken, wilde pisangsoort (eetbaar)’

‘scarecrow with a mat and wind chimes’; ‘vogelverschrikker met mat en bamboe tong-tong (door de wind bewogen)’

‘dance while holding weapons in hand’; ‘dansen met de wapens in de vuist’

‘name for a girl who has not yet been given a name’; ‘naam voor klein meisje dat haar eigen naam nog niet gekregen heeft’

‘hollow of board’; ‘hol van bord’

‘then, now’; ‘dan, nu’

‘grumble’; ‘lopen mopperen’

‘chatter, chatterbox’; ‘kletser, veelprater’

‘similarity’; ‘gelijkenis’

‘overwhelm’; ‘overdonderen’

‘draw a circle in the sand with the heel as the center, iron awl’; ‘met de hiel als middelpunt een cirkel trekken in het zand, ijzeren priem’

‘complain, grumble’; ‘mopperen’

‘word, speech, language, dispute’; ‘perkara’; ‘woord, spreken, taal, twistzaak’

‘boast, boastful, cocky’; ‘pochen, snoeven, hoogmoedig zijn’

‘tree whose leaves are used as decoration’; ‘boom waarvan hat blad als versiering wordt gebruikt’

‘carry on top of the back’; ‘dragen bovenop ruglast’

‘swing a child back and forth by its legs’; ‘kind laten wippen op omhoog gehouden benen’

‘edible bamboo shoots’; ‘eetbare bamboespruiten’

‘k.o. wild banana, old-style loincloth made of banana fibre’; ‘wilde pisang, ouderwetse schaamlap van pisang stamvezel’

‘blunt, dull’; ‘bot, stomp’

‘coat of arms of the government understood as a marker of prohibition or a border’; ‘wapenbord van het gouvernement, opgevat als verbodsteken en grensteken’

‘k.o. oyster shell (with a point in the middle of the shell)’; ‘soort oesterschelp (puntig in het midden van de schelp)’

‘nautilus’; ‘nautilus’

‘bald (of head)’; ‘kaal van hoofd’

‘roll, tip, list’; ‘wentelen, kantelen, rollen’

‘chopsticks’; ‘eetstokjes’

‘garbage, stuff (possessions)’; ‘vuilnis, boel (ook boedel)’

‘draw, drawing of something’; ‘teken, aftekening van iets’

‘do a poo, faeces, sand pile outside of a crab's hole’; ‘zijn gevoeg doen, uitwerpselen, opgeworpen krabbehoop’

‘small hibiscus plant with yellow flowers’; ‘klein hibiscusplantje met gele bloempjes’

‘urinate’; ‘urineren’

‘charcoal, wood shavings’; ‘houtskool, schaafkrullen’

‘aerial root of a banyan tree’; ‘luchtwortel van waringin’

‘steel, nerve of a nipa palm leaf’; ‘steel, nerf van nipahblad’

‘string of beads’; ‘een snoer kralen’

‘handle of a knife, machete etc’; ‘heft van mes, kapmes e d’

‘handle’; ‘heft’

‘itchy mite that gets in the skin between the toes’; ‘jeukmijt die in de huid tussen de tenen kruipt’

‘climb a mountain’; ‘berg beklimmen’

‘light, set on fire’; ‘aansteken, in brand steken’

‘praise’; ‘lofprijzen’

‘used up’; ‘op, opgebruikt’

‘over’; ‘overheen’

‘people, crowd’; ‘volk, menigte’

‘blue-gray shell (with parallel ribbing)’; ‘blauwgrijs schelpje (parallelribbels)’

‘oyster shell with parallel folds’; ‘oesterschelpje met parallelplooitjes’

‘wave with the hand, wave, indicate no with the hand’; ‘zwaaien met de hand, wuiven, neen wenken met de hand’

‘squid’; ‘sontong’; ‘inktvis’

‘type of song form, lament’; ‘soort liedvorm, klaaglied’

‘squid’; ‘sontong’; ‘inktvis’

‘juicy forest plant with a tight cluster of light purple flowers and leaves with parallel-running nerves’; ‘sappige bosplant, dichte aar van lichtpaarse bloempjes, parallelnervige bladeren’

‘fish with a hook that goes under the water's surface (stone or lead)’; ‘vissen met gezonken hengel (steen of lood)’

‘skin, open, loose, slaughter’; ‘villen, openmaken, losmaken, slachten’

‘naked’; ‘naakt’

‘pleated, hang loosely from a sail’; ‘geplooid, slap hangen van het zeil’

‘anchored, mark’; ‘voor anker liggen, markeren’

‘yaws on the sole of the foot’; ‘framboesia aan de voetzool’

‘basket plaited with rattan’; ‘van rotan gevlochten mand’

‘green, blue’; ‘groen, blauw’

‘hold in a clamp, clamp’; ‘vastklemmen, klemmend vasthouden’

‘offer something to guests (eg tobacco and betel nut)’; ‘iets aanbieden aan gasten (bijv. tabak en pinang)’

‘scornful of, taunt, reject, not want, hate’; ‘honen, beschimpen, verstoten, niet willen, haten’

‘fire tongs made of bamboo’; ‘vuurtang van bamboe’

‘winged bean’; ‘Psophocarpus tetragonolobus’; ‘vleugelsnijboon’

‘consecutively, one by one’; ‘achtereenvolgens, een voor een’

‘chip’; ‘spaander’

‘sperm’; ‘sperma’

‘sit hunched, duck down’; ‘gedoken zitten, ineen duiken, onder in de prauw laden’

‘earth, ground’; ‘aarde, grond’

‘skip, as in a game or out of joy’; ‘huppelen, als spel, van vreugde’

‘wart’; ‘wrat’

‘lean’; ‘mager’

‘hollow of a plate’; ‘hol van bord’

‘blink (of eye)’; ‘knipperen met de ogen’

‘maggot’; ‘made’; ‘larf’

‘trochus’; ‘bia susu’; ‘lolaschelp’

‘large trochus’; ‘grote lolaschelp’

‘swallow’; ‘zwaluw’

‘stones on the cooking place’; ‘stenen op de kookplaats’

‘fog, mist’; ‘nevel, mist’

‘plum’; ‘pruimpje’

‘clam’; ‘klemschelp’

‘tarry, stay too long to get a lot’; ‘talmen, lang blijven om veel te krijgen’

‘paint’; ‘verf’

‘arrow for fish with four points’; ‘vispijl met vier of meer punten’

‘space under a house on stilts’; ‘ruimte onder de paalwoning’

‘unripe, green’; ‘onrijp, groen’

‘cliff, large stone’; ‘rots, grote steen’

‘toilet’; ‘privaat’

‘refuse, don't want, hate’; ‘weigeren, niet willen, haten’

‘k.o. bird of paradise’; ‘paradijsvogelsoort, reuzenfluweel’

‘juvenile octopus’; ‘nog onvolgroeide octopus’

‘water that collects between the roots of a fallen tree’; ‘water verzameld tussen wortelplaten van omgevallen boom’